Kỳ 10 - Diễn đàn (forum) và mạng xã hội (Social Network) khác nhau như thế nào?

Theo Ông Nguyễn Hoàng Anh - Marketing Manager diễn đàn Webtretho

Hiện nay, vẫn còn khá nhiều cách nhìn nhận và quan điểm khác nhau khi phân biệt giữa diễn đàn và mạng xã hội. Vì vậy, tôi nghĩ rằng việc định nghĩa các khái niệm cơ bản "diễn đàn" và "mạng xã hội" (theo định nghĩa từ Wikipedia) sẽ tạo nền tảng tốt trong việc xác định sự khác biệt giữa hai loại hình này.

- Mạng xã hội (Social Media) được hình thành từ việc liên kết (tie) các thực thể (node) với nhau tạo thành một mạng liên kết các thành viên cùng sở thích trên Internet không phân biệt không gian và thời gian (theo Wikipedia).

- Diễn đàn (forum) là nơi người dùng Internet trao đổi, thảo luận và tán gẫu xung quanh một chủ đề (topic, thread) do chính người dùng tạo ra (theo Wikipedia).

Xuất phát từ các khái niệm trên, có thể nhận thấy một số điểm khác biệt giữa diễn đàn và mạng xã hội:

- Hồ sơ thành viên: "cái thực - cái ảo"

Hồ sơ của một thành viên trên diễn đàn thường được tạo với một cái tên tên ảo (nickname), một hình ảnh đại diện không nhất thiết là hình ảnh thật, và một vài thông tin chung chung khác; với việc ẩn danh này, thành viên diễn đàn có thể thoải mái thể hiện những quan điểm mà trong đời thực họ thường sẽ che giấu. Ngược lại, phần lớn hồ sơ thành viên trên Facebook, Linkedln, Caravat, ... đều không ẩn dưới nickname mà được phát triển thành trang cá nhân với thông tin rất thật và chi tiết.

- Các tạo dựng hình ảnh cá nhân: "từ quan điểm - từ background"

Với diễn đàn, hình ảnh cá nhân của người dùng được xây dựng qua những chính kiến và chia sẻ của họ xung quanh các đề tài thảo luận. Các mối quan hệ trong diễn đàn đều bắt nguồn dựa trên những bài viết và thảo luận. Trong khi đó, đối với mạng xã hội, hình ảnh cá nhân của người dùng được xây dựng từ những thông tin, hình ảnh thể hiện ngay trong trang cá nhân của họ. Trung bình một người dùng sẽ phải mất nhiều thời gian hơn để tạo dựng được hình ảnh cá nhân của mình trong diễn đàn và được cộng đồng chấp nhận, điều đó đòi hỏi chiều sâu và sự đầu tư về thời gian nhiều hơn so với việc tạo một trang cá nhân trên mạng xã hội.

- Mối quan hệ giữa các thành viên: "ẩn" và "hiện" đối lập

Những mối quan hệ giữa các thành viên trong một diễn đàn được ngầm hiểu khi họ cùng tham gia trong một chủ đề thảo luận nào đó hoặc những trao đổi trực tiếp giữa từng thành viên với nhau. Khó có thể biết được ai đang kết nối với ai trong diễn đàn. Ngược lại, đối với mạng xã hội, các mối quan hệ giữa một cá nhân với những người trong cùng mạng lưới của họ được thể hiện rõ ràng trong trang cá nhân của người đó. Một người có thể dễ dàng biết những kết nối của bất kỳ  một thành viên nào đó mà mình quan tâm, thậm chí còn được đề nghị mở rộng kết nối với những thành viên khác có cùng quan tâm hay sở thích.

- Sự điều hướng trong mạng lưới: theo chủ đề và theo trang cá nhân

Trong diễn đàn, một người dùng thường di chuyển từ đề tài thảo luận này sang đề tài thảo luận khác tùy theo sở thích và nhu cầu trong khi đối với một mạng xã hội người dùng di chuyển từ trang cá nhân này sang trang cá nhân khác hoặc từ nhóm này sang nhóm khác.